ΤΟ ΚΑΤΗΓΟΡΩ ΕΝΟΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΤΟΥ

Πατέρα και μητέρα, πρώτα θέλω να σας ευχαριστήσω και ύστερα να σας κατηγορήσω, για ότι κάνατε για μένα.

Πώς να το πω; Μου δώσατε πολλά. Τα ρούχα, ποτέ δε μου έλειψαν. Εσείς φροντίσατε να μορφωθώ. Εσείς με στείλατε στο χοροδιδασκαλείο να μάθω μουσική. Εσείς στο κολυμβητήριο, εσείς στα σχολεία ξένων γλωσσών. Με θρέψατε σαν το θρεφτάρι, με στολίσετε και μ’ μάθατε να καμαρώνω σαν το παγώνι. Το γνωρίζω, ήμουν το είδωλό σας, η μεγάλη σας αδυναμία, ο θεός σας. Ποτέ δε μου αρνηθήκατε τίποτα. Ότι ζήτησα το πήρα. Και ότι ήθελα το έκανα. Ποτέ δεν θυμάμαι να μου είπατε ένα όχι. Ότι ώρα ήθελα έφευγα από το σπίτι. Και όσες φορές γύριζα στο σπίτι αργά το βράδυ, εσείς πάντα σιωπούσατε. Ποτέ δεν υψώσατε τη φωνή σας να διαμαρτυρηθείτε. Τα μόνα λόγια που θυμάμαι είναι η επωδός των λόγων σας: «αυτό που εγώ στερήθηκα στην ηλικία σου, εσύ να μη το στερηθείς».

Όμως πρέπει να γνωρίζετε πως τώρα σας κατηγορώ. Ναι, σας κατηγορώ εγώ, το παιδί σας. Όλα μου τα δώσατε, και εκείνα ακόμα που δεν θα έπρεπε. Στα παιδικά μου χέρια άμετρος ευδαιμονισμός και απόλυτη ελευθερία ήταν δίκοπο μαχαίρι που πλήγωσαν το κορμί μου και μάτωσαν την ψυχή μου. Όλα μου τα δώσατε και όμως μου αρνηθήκατε το ένα. Δεν μου δώσατε το Θεό!

Παραμελήσατε να με μάθετε να προσεύχομαι σ’ Αυτόν. Δεν σύρατε τα βήματά μου στον Ιερό Ναό να εκκλησιαστώ και να μεταλάβω των Αχράντων Μυστηρίων. Δεν μου κάνατε λόγο ποτέ για το κατηχητικό και αρνηθήκατε επίμονα να με οδηγήσετε στον Πνευματικό. Δεν με διδάξατε να μελετώ τον νόμο του Θεού. Ποτέ δεν μου είπατε πως η τιμή της αγνότητας είναι ο ατίμητος θησαυρός, που όποιος νέος τον χάσει δεν τον ξαναβρίσκει.

Πότε, αλήθεια, δουλέψατε στην καρδιά μου; Τι κάνατε για την προσωπικότητά μου; Λησμονήσατε, να μου πείτε πως η ζωή δεν είναι ένα αδιάκοπο γλέντι, αλλά ένας συνεχής και αδιάκοπος αγώνας με επιτυχίες και αποτυχίες, με νίκες και ήττες, με ευχάριστα και δυσάρεστα. Για ότι είμαι σήμερα, φταίτε εσείς.

Σας συγχωρώ, αλλά δεν θα σταματήσω να σας κατηγορώ!

Το παιδί σας

Πηγή: Τάλαντο
http://istologio.org

Ο καλός δάσκαλος κατά τον Άγιο Ιωάννη το Χρυσόστομο

συν - οδοιπορία: 

Ο καλός δάσκαλος κατά τον Άγιο Ιωάννη το Χρυσόστομο: 

Ο καλός δάσκαλος κατά το Χρυσόστομο εμπνέει, προσελκύει και πείθει, (MG. 57327 ) Δεν είναι εγωιστής ούτε αλαζόνας, δε διακρίνεται για το ...

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΟΝ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΔΕΣΜΟ

Τα μυστικά της διατροφής των μαθητών Greek Food 4 ...

To χαμομηλάκι: Τα μυστικά της διατροφής των μαθητών 
Greek Food 4 ...:
Του Δημήτρη Μπερτζελέτου


Η καλοκαιρινή ξεγνοιασιά τελείωσε και οι μαθητές σύντομα επιστρέφουν στο πρωινό ξύπνημα και στο σχολικό ωράριο. Γ...

Όταν χωρίζουμε και έχουμε παιδιά, τι κάνουμε;

Παιδιά, τα μικρά μεγάλα θύματα ενός κακού διαζυγίου

Η ώρα μηδέν για το ζευγάρι έφθασε. Εν μέσω δακρύων, πικρών λόγων, απειλών και ύβρεων, οι πρώην ερωτευμένοι ή τουλάχιστον αγαπημένοι σύζυγοι, βάζουν τέλος στην κοινή ζωή τους και χωρίζουν τα υπάρχοντά τους δίκαια (; !). 

Εκεί, οι γονείς και το νομικό σύστημα διαιρούν και μοιράζουν τα παιδιά μεταξύ των γονέων για το καλό τους, αλλά, όπως λέει ο στίχος, αυτό γίνεται ‘’για μένα χωρίς εμένα’’.

Τα παιδιά έρχονται αντιμέτωπα με την απόφαση των γονέων τους να χωρίσουν, χωρίς να ερωτηθούν, να έχουν άποψη, να εκφράσουν γνώμη. Οι γονείς αποφασίζουν και …. σφυρίζουν τη λήξη. Βέβαια, αν ο γάμος είναι για κλάμματα, καλύτερα να τελειώνει. Ο γάμος, όμως.  

Τα παιδιά δεν έχουν σχέση με το ζευγάρι, έχουν σχέση με τους γονείς τους και με την οικογένεια που απαρτίζουν μαζί τους. Η διάσπαση, λοιπόν, αυτής της ενότητας που έχουν προσλάβει και στην ουσία έχουν επενδύσει είναι για τα παιδιά δυσάρεστη, δυσνόητη και ανεπιθύμητη. Πώς να αφομοιώσουν την πληροφορία πως η οικογενειακή φωτογραφία που είχαν στο μυαλουδάκι τους, με το μπαμπά, τη μαμά και τα ίδια, κόβεται σε κομμάτια, με τον ένα γονιό απ’ τη μια, τον άλλο από την άλλη και τα ίδια μισά από δω, μισά από κει. Από μόνη της η νέα κατάσταση είναι φοβερά δύσκολη, επιβαρυντική και αποδιοργανωτική για το παιδί που ως μη ώριμη προσωπικότητα είναι άκρως εγωκεντρικό κι έτσι κι αλλιώς τα θέλει όλα, όπως εκείνο επιθυμεί και δεν κατανοεί τις ανάγκες και τις επιθυμίες των άλλων, όταν δεν συμπίπτουν με τις δικές του.

Κι ενώ, ήδη, η νέα κατάσταση που το παιδί πρέπει να αφομοιώσει είναι δύσκολη, η εχθρότητα, η αντιπαλότητα και η διεκδίκησή του από τον άλλο γονέα, κάνουν τα πράγματα ακόμη πιο δύσκολα.

Το παιδί δεν αντέχει να βλέπει τις δύο σταθερές του, τους δύο ανθρώπους που αγαπά πιο πολύ και στους οποίους στηρίζεται, να είναι εχθροί μεταξύ τους και να πολεμούν μπροστά του, συχνά με τρόπαιο το ίδιο. 

Η αποδιοργάνωση, η αποσύνδεση και η σύγχυση απειλούν την ψυχική του υγεία και βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα αλλά και μακροπρόθεσμα οι επιπτώσεις μπορεί να είναι καταστροφικές.

Είναι τραγικό και αντιφατικό, οι φυσικοί παιδαγωγοί του παιδιού, οι γονείς του, να του προσφέρουν ένα άκρως αντιπαιδαγωγικό μοντέλο συμπεριφοράς για να μιμηθεί: ρήξη αντί συναίνεσης, μάχη αντί ειρηνικής λύσης, εχθρότητα αντί αποδοχής και φιλίας.

Αν για ένα ζευγάρι που χωρίζει, η αρχική περίοδος είναι πολύ δύσκολη, για το παιδί που καλείται να αφομοιώσει ένα καταιγισμό νέων καταστάσεων που δεν κατανοεί, δεν επιθυμεί και δεν αποδέχεται είναι έως και ακατόρθωτη. Αν σε αυτή τη δυσκολία, προσθέσουμε και την εχθρότητα, την αντιπαλότητα και την προς όφελος της κάθε πλευράς διεκδίκηση του παιδιού, το βάρος στις τρυφερές του πλάτες είναι δυσβάστακτο, ακόμη και εξουθενωτικό.

Η σωστή διαχείριση της λύσης του γάμου, σε πνεύμα συναίνεσης, αμοιβαίου σεβασμού, πολιτισμένης κοινωνικής συμπεριφοράς και πάνω απ’ όλα με απόλυτη κατανόηση για τις δυσκολίες του παιδιού και σεβασμό στις ανάγκες και το συμφέρον του μπορεί να μετριάσουν τις επικίνδυνες επιπτώσεις στον ψυχισμό και την εξέλιξή του.

Το άρθρο αυτό της Κας Χρυσούλας Κουτελιέρη - Μαυράκη, συντάχθηκε για τον Σύλλογο ΓΟΝ.ΙΣ και δημοσιεύθηκε στις 2010- 9-15, στον σχετικό Ιστότοπο.
ΕΠΙΣΗΣ 

Πώς θα έμοιαζε ένα διαζύγιο αν ήταν παιδική ζωγραφιά;http://hamomilaki.blogspot.com/2011/01/divorce-children-painting.html
 

"Από τη στιγμή που φέρνουμε ένα παιδί στον κόσμο, υπάρχουν ευθύνες,.."

http://hamomilaki.blogspot.com/2010/09/blog-post_16.html

 

Τα παιδιά που βλέπουν το σπίτι τους να διαλύεται είναι πιο επιρρεπή και ευάλωτα σε δυσάρεστες σκέψεις.

 http://hamomilaki.blogspot.com/2011/01/children-of-divorced-parents-think-more.html

www.hamomilaki.gr

Τι γίνεται όταν το παιδί «διοικεί» το σπίτι; Stop ...

To χαμομηλάκι: Τι γίνεται όταν το παιδί «διοικεί» το σπίτι; Stop ...:

"Λέγεται ότι ο Θεμιστοκλής είπε κάποτε σε φίλους του, ότι ουσιαστικά την Αθήνα την κυβερνά ο μικρός γιος του, αφού τον ίδιο τον κυβερνά η γ..."

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΟΝ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΔΕΣΜΟ

Το Παιδί, Βασιλιάς - Τύραννος;

Προκειμένου οι γονείς να καταπιαστούν με το θέμα της αγωγής των παιδιών τους, αντιμετωπίζουν ένα πρόβλημα: Πού θα στηριχθή το έργο της αγωγής; Στην αυθεντία του γονιού ή στην ελευθερία του παιδιού; Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι η βασιλική οδός είναι η οδός της ελευθερίας. Και όμως: αργά ή γρήγορα διαπιστώνουν (και μακάρι να το διαπιστώσουν εγκαίρως), ότι η ελευθερία, χωρίς και κάποιους αναγκαίους περιορισμούς, δημιουργεί ένα παιδί - «τύραννο» και αργότερα έναν έφηβο - «τύραννο». Οπότε, είναι υποχρεωμένοι να παραδεχθούν ότι απέτυχαν στο έργο της αγωγής.

Το δίλημμα: αυθεντία του γονιού, του δασκάλου ή ελευθερία του παιδιού, δεν είναι νέο. Ο διάσημος Γερμανός παιδαγωγός, Φαίρστερ, στον πρόλογο του βιβλίου του «Αυθεντία και ελευθερία» («Autorite et Liberte»), γράφει: «Ποτέ στον πολιτισμένο κόσμο δεν είχε επικρατήσει τέτοια μεγάλη σύγχυση, μεταξύ αυθεντίας και ελευθερίας. Τα πνεύματα είναι χωρισμένα σε δύο στρατόπεδα και είναι έτοιμα να έρθουν στα χέρια...Οι οπαδοί της ελευθερίας, σχεδόν απορρίπτουν την αρχή της αυθεντίας και οι οπαδοί της αυθεντίας, έχουν μια τάση, να παραγνωρίζουν τον ρόλο της ελευθερίας.....Δεν μπορεί να υπάρξει αυθεντία χωρίς ελευθερία, ούτε πάλι, δημιουργική ελευθερία, χωρίς αυθεντία». Το ίδιο αυθεντική ακούγεται και η φωνή της μεγάλης παιδαγωγού, Μαρίας Μοντεσσόρι, την ίδια περίπου εποχή: (αρχές του περασμένου αιώνα) «Πειθαρχία και ελευθερία είναι δύο όψεις του αυτού νομίσματος».

Στις αρχές του 20ου αι.. όμως, να που, όπως γνωρίζουμε, οι πολιτικές ελευθερίες φιμώνονται, στην Ευρώπη.«αυταρχικά» σχολεία. Σαν αντίδραση, γεννιέται το απόλυτα «ελεύθερο» σχολείο του O'Neill στην Βρετανία και του Φρενέ στή Γαλλία. Από κει και πέρα, αρχίζει ο κατήφορος. Ακολουθεί μια τρομερή εκλαΐκευση των επιστημών, της ψυχολογίας και της παιδαγωγικής. Οι γονείς χάνουν τον προσανατολισμό τους. Τους καταλαμβάνει άγχος, μήπως δημιουργήσουν συμπλέγματα κατωτερότητας στα παιδιά τους. Από την άλλη πλευρά, τα κηρύγματα του αρνητικού φεμινισμού, της αθεΐας και της ασυδοσίας που επικρατούν, επιτείνουν τη σύγχυση. Έτσι, φθάσαμε, σήμερα στο σημείο, να ανατρέφουμε τα παιδιά μας σαν «μικρούς βασιλιάδες», με τη βέβαιη προοπτική ότι τα περισσότερα απ' αυτά, δυστυχώς, θα γίνουν «μικροί - τύραννοι».

Πώς εκδηλώνονται τα παιδιά «βασιλιάδες» - «τύραννοι»

Πολλές φορές, μας λένε οι γονείς στον Παιδικό Σταθμό, στο Νηπιαγωγείο, στο Σχολείο: «Δεν ξέρουμε, πώς να του φερθούμε. Κάνει πάντα αυτό που θέλει. Δεν μπορούμε πια». Και τρομερά ανήσυχοι, διερωτούνται πώς έφθασαν σε αυτό το σημείο, ώστε ακόμη και ένα μικρό παιδί να μην τους υπολογίζει. Συχνα, αναζητούν τα αίτια στην κοινωνία, στην τηλεόραση, σε ψυχολογικούς λόγους. Ότι, ίσως, το παιδί έχει αναγκη από περισσότερη αγάπη, ότι του λείπουν οι γονείς του, που συχνα εργάζονται έξω από το σπίτι, πολλές ώρες, ιδίως δε η μητέρα... Όλα αυτά είναι πιθανα. Αλλά το περίεργο είναι ότι αυτά τα φαινόμενα παρατηρούνται και όταν η μητέρα δεν εργάζεται. Τι, λοιπόν, συμβαίνει; Σημειωτέον ότι όλα αυτά τα συναντούμε από το μικρό παιδί ως τον έφηβο.

Ας αρχίσουμε από τον Παιδικό Σταθμό. Ο μικρός Πέτρος, για να έρθει στον Παιδικό Σταθμό πρέπει, κάθε μέρα, να του αγοράσουν ένα μικρό παιχνίδι και για το δεκατιανό του, ένα κουλούρι. Δεν θα καθήσει το μεσημέρι να φάει το φαγητό του, γιατί κάθε μεσημέρι τρώει σουβλάκι. Και βέβαια, δεν θα δουλέψει. Θα προκαλέσει, όμως, με την στάση του παιδαγωγούς και παιδιά. Οι γονείς είναι μεταναστες και η μητέρα χάνει, συχνα, το μεροκάματό της, για να τον πείσει να έρθει στο σχολείο, ενώ αυτός κάνει αυτό που θέλει. Και δυστυχώς δεν είναι μόνο ο Πέτρος. Κάθε χρόνο, όλο και πληθαίνουν οι «μικροί βασιλιάδες», που εξελίσσονται σε «τυράννους». Κάποια μητέρα με φόβο μας ρωτάει, πώς να αντιμετωπίσει την μικρή «πριγκίπισσα» μοναχοκόρη της, πανέξυπνη κατά την μητέρα της, που κάνει, όμως, πάντα αυτό που θέλει. Και είναι, μόλις τεσσάρων χρόνων! Πέταξε το φάρμακό της από το μπαλκόνι, για να μη το φέρει η μαμά στο σχολείο και της το δώσει η δασκάλα. Κάθε πρωί, θέλει, οπωσδήποτε, να δει το φαγητό που της βάζουν στο καλαθάκι της και αν δεν της αρέσει, πρέπει να το αντικαταστήσουν, αλλιώς δεν έρχεται στο σχολείο! Το βράδυ δεν πηγαίνει να κοιμηθεί στην ώρα της. Κυλιέται στο πάτωμα και κάνει φασαρίες. Στον Παιδικό Σταθμό, τον πρώτο καιρό, ήταν ευγενικό και υπάκουο παιδί. Μετακόμισε, όμως, η οικογένεια στον Πειραιά και την πήραν τον πρώτο μήνα και έτσι, δεν μπόρεσε να εκδηλωθεί. Γιατί το παιδί, που ζει στο σπίτι την «παντοδυναμία» του, δεν αργεί να την διεκδικήσει και στο σχολείο.

Να συνεχίσουμε, ενδεικτικά: Τα παιδιά για τα οποία μιλάμε, είναι τα παιδιά που τρώνε ό,τι θέλουν, όσο θέλουν, όποτε θέλουν, με παραμύθια και υποσχέσεις για να φάνε. Είναι τα παιδιά, που κοιμούνται αναμεσα στο ανδρόγυνο, ενώ έχουν περάσει τον 5ο και συχνα τον 6ο χρόνο, ακόμα και αν, στο μεταξύ, αναμένουν αδελφάκι. Είναι τα παιδιά, που τους κουβαλάει την τσάντα η μαμά, η γιαγια ή ο παππούς, γιατί δεν πρέπει να κουράζονται. Είναι τα παιδιά, που πάντα φταίνε οι άλλοι, ποτέ αυτά! Που αιωνίως, γκρινιάζουν. Που συνεχώς, απαιτούν. Που τα συναντάμε σε όλες τις οικογένειες. Μπορεί να είναι μοναχοπαίδια ή παιδιά πολύτεκνων οικογενειών, πλούσιων ή βιοπαλαιστών. Είναι παιδιά, που δεν γνώρισαν ποτέ το «όχι», την απαγόρευση, την τιμωρία. Είναι οι έφηβοι, που δεν δίνουν την θέση τους στους ηλικιωμένους επιβάτες του λεωφορείου, γιατί είναι κουρασμένοι!

Ο σεβασμός για τον άλλον, ο σύνδεσμος με τον άλλον, είναι άγνωστα σε αυτά τα παιδιά. Ο εγωκεντρισμός κυριαρχεί, έστω και αν αυτό κοστίζει στην οικογενειακή ειρήνη, έστω και αν δημιουργεί πόνο στην οικογένεια. Πώς, όμως, έφθασαν εδώ; Το «παιδί - βασιλιάς», πριν γίνει «τύραννος», έμαθε να παραβιάζει τις απαγορεύσεις και να εξουδετερώνει τη γονεϊκή αυθεντία. Έχει μια συμπεριφορά καταπιεστική, που εκδηλώνεται με κλαψουρίσματα, όταν είναι μικρός, με γκρίνια, με πείσματα, με ξαφνικούς και αναίτιους θυμούς, όταν είναι μεγάλος. Στόχος του, να πετύχει αυτό που θέλει. Και χρησιμοποιεί κάθε μέσο. Κατά κανόνα, αυτή η συμπεριφορά είναι μια μορφή άρνησης. Αποφεύγει κάποια δουλειά (βοήθεια στο σπίτι, τακτοποίηση του δωματίου του, μελέτη κ.λ.π.) και τα παζαρεύει με κάποια τιμή (βίντεο, τηλεόραση, χαρτζιλίκι). Απαιτεί να του δώσουν κάτι, την ώρα που το θέλει. Δεν ξέρει να περιμένει. Είναι συνήθως θυμωμένος, μουτρωμένος, λυπημένος. Δεν δείχνει να ικανοποιείται με τίποτα. Είναι πικρόχολος, ζηλιάρης. Γενικά δεν ευχαριστιέται με τίποτα. Όταν θέλει να πετύχει κάτι, έχει τη στρατηγική του. Χρησιμοποιεί κάθε είδους πονηριά. «Με αγαπάς;», είναι ο συνηθισμένος του πρόλογος. Όταν είναι «καλός», πρέπει να αναρωτηθούμε: «Γιατί»; σίγουρα κάτι θα ζητήσει.... Το χειρότερο είναι ότι χρησιμοποιεί, ολο και περισσότερο, τον συναισθηματικό εκβιασμό. Λέει π.χ. στον πατέρα του: «Δεν ξέρεις να δώσεις χαρά. Το μόνο που ξέρεις είναι να τιμωρείς. Ενώ ο μπαμπάς του Γιαννη είναι πάντα ευγενικός. Τον πηγαίνουν όπου θέλει. Του αγοράζουν ό,τι θέλει». Με αυτό τον τρόπο, προσπαθεί να ενοχοποιήσει τους γονείς του. Στην παρατήρηση της μητέρας του, κατ' ιδίαν, «στεναχώρησες, πάλι, τον πατέρα σου», ο μικρός των δέκα χρόνων, απαντά με απάθεια: «Δεν πειράζει, καλό θα του κάνει, σε λίγο θα τα ξεχάσει όλα και θα με αφήσει να κάνω αυτό που θέλω»!

Τα περισσότερα απ' αυτά τα παιδιά είναι και κακοί μαθητές. Δεν εργάζονται, ούτε στο Λύκειο. Δεν επικοινωνούν με τους γονείς τους, παρά για να τους ζητήσουν λεφτά. Και μάλιστα, σάν να είναι υποχρεωμένοι να τους τα δώσουν. Οι απαιτήσεις τους είναι τρομερές. Τα θέλουν όλα! Εξόδους, σκούτερ, ακριβό ντύσιμο. Ακόμη και αν, ο πατέρας ή η χήρα μάνα έχει μια σκέτη σύνταξη! Από τη ζωή τους λείπουν, σε τελευταία αναλυση, τα ιδανικά, τα όνειρα για το μέλλον, για την οικογένειά τους. Μόνο, ο εαυτός τους!

Τι φταίει;

1) Το κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο ζει στο σημερινό παιδί.

Η προβολή του «εγώ» δημιουργεί την κατάρρευση της κοινωνικής συνοχής. Το «εγώ» υπερτερεί του «εμείς». Το παν γύρω μας προκαλεί το παιδί στην καταναλωση. Ο νεοπλουτισμός, το εύκολο κέρδος, οι λεγόμενες «προοδευτικές» ιδέες, το πλούσιο χαρτζιλίκι, οι καφετερίες, που κάποιες πανε να αντικαταστήσουν το σχολείο των παιδιών μας, μια ζωή ανέμελη, χωρίς ευθύνη, μια ζωή που τους τα παρέχει όλα, χωρίς να κουράζονται για να τα αποκτήσουν, μια κοινωνία τόσο ελαστική, που τα πάντα επιτρέπονται, πώς να μην τα οδηγήσει στον εγωκεντρισμό, στον ωχαδελφισμό και στην ὀκνηρία;

2) Η τηλεόραση. Μερίδιο ενοχής.

Είναι γνωστός, εν πολλοίς, ο αρνητικός της ρόλος, στην αγωγή των παιδιών και των νέων. Κινηματογραφικά έργα, που το μόνο τους «προσόν» είναι η βία, στην πιό ακραία μορφή της, όταν δεν είναι το σέξ. Κατά τα άλλα, έργα ανούσια, χωρίς περιεχόμενο, χωρίς προβληματισμούς, κωμωδίες σύγχρονες, που συναγωνίζονται μεταξύ τους σε αθυροστομία και γύμνια, όλα αυτά δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως προγράμματα απαιτήσεων. Πέραν τούτου, μια ματιά στις παιδικές εκπομπές στους παιδικούς διαγωνισμούς, στα χειροκροτήματα και στον ενθουσιασμό, που ακολουθεί απλά παιδικά σχεδιάσματα, κάνουν, επίσης, κακό στα παιδιά μας, που νομίζουν ότι με αυτά τα μικρά, έφτασαν στο ύψιστο της Τέχνης! Και οι γονείς, τρέχουν και αυτοί, να θαυμάσουν τα παιδιά τους!

3) Ο αλόγιστος θαυμασμός για το παιδί

Μήπως δεν το ακούμε συχνα; «Τα παιδιά, σήμερα, γεννιούνται πολύ έξυπνα. Μιλούν στο τηλέφωνο, ανοίγουν με το δακτυλάκι τους την τηλεόραση, το βίντεο και τα λίγο μεγαλύτερα, χρησιμοποιούν τον υπολογιστή..... Και όμως, δεν είναι έτσι; Τι γνωρίζουν από την πραγματικότητα της ζωής; Από τη φύση, τον μεγάλο δάσκαλο του ανθρώπου; Από τον ανθρώπινο μόχθο, από τις αληθινές αξίες του πολιτισμού; Άρα, εχουν δρόμο πολύ μπροστά τους να βαδίσουν για να ‘ναι όντως καλά πληροφορημένα. Ας μή βιαζόμαστε, λοιπόν. Χρειάζεται πολλή δουλειά ακόμη και από την πλευρά των παιδιών αλλά και των γονιών.

4) Το διαζύγιο.

Το διαζύγιο, μολονότι στην αρχή είναι οδυνηρό για το παιδί, αργότερα, του γίνεται παράγοντας «παντοδυναμίας». Η μητέρα με την οποία, συνήθως, μένει το παιδί, κατά τη διάρκεια της εβδομάδας, θα το πιέσει να διαβάσει, θα του στερήσει ίσως την τηλεόραση, θα το μαλώσει, αν χρειαστεί. Ο πατέρας, το Σαββατοκύριακο που το βλέπει, όμως, του κάνει όλα τα χατήρια, οπότε το παιδί, κάνει άθελα σύγκριση του Σαββατοκύριακου με το πρόγραμμα της εβδομάδας: Έτσι, σιγά - σιγά, γίνεται και πιο απαιτητικό απέναντι στή μητέρα του, προσπαθώντας και από αυτήν να κερδίσει έδαφος για περισσότερες παροχές...

5) Η στάση απέναντι στον ευσυνείδητο Καθηγητή.

Οι γονείς, αντί να ευχαριστούν τον Καθηγητή, που άφησε μετεξεταστέο το παιδί τους, που δεν διάβαζε, συμμαχούν με το παιδί εναντίον του και προσπαθούν να τον μειώσουν, με κάθε τρόπο: Όταν βλέπουν ότι δεν βγαίνει τίποτα, εξαπολύει - η μαμά, συνήθως - ένα υβρεολόγιο εναντίον του. Και όταν ο Καθηγητής αγνοεί τις ύβρεις, αγωνίζεται να συγκρατηθεί και λέει απλώς:

- Μα, έχετε δικαίωμα αναθεώρησης του γραπτού!

Η μητέρα απαντά:

Τι αναθεώρηση, να κάνω, αφού ξέρω ότι δεν έγραψε! Και αποφασίζει να βάλει... πολιτικά μέσα!

6) Η λαθεμένη συνηγορία των γονιών, υπέρ των παιδιών τους.

Είναι πιθανόν, οι μαμάδες να κουβεντιάζουν μεταξύ τους: «Η κόρη μου δεν είναι εντάξει. Μου έκρυβε τους βαθμούς της». Και η άλλη: «Εμένα ο γιός μου μάς έφερε πλαστούς βαθμούς». Στο σχολείο, όμως, η «φεμινίστρια» και «προοδευτική» μάνα, τονίζει επιδεκτικά, στη συγκέντρωση γονέων: «Ο λόγος ενός παιδιού, αξίζει περισσότερο από τον λόγο του μεγάλου»! Οπότε, τα παιδιά ψιθυρίζουν αυτάρεσκα, μεταξύ τους: «Οι γονείς μας δεν παίρνουν είδηση. Ούτε που καταλαβαίνουν ότι τους κάνουμε ό,τι θέλουμε»!

Παρά ταύτα, η λαθεμένη συνηγορία των γονέων υπέρ των παιδιών, συνεχίζεται. Πλήθος οι μαρτυρίες εκπαιδευτικών και ψυχολόγων. Ο πατέρας, λέει, χαρακτηριστικά, στον ψυχολόγο: «Δεν μας ακούει, αλλά αυτό δεν μου κακοφαίνεται. Δείχνει ότι εχει προσωπικότητα και δεν θα τον κάνουν ό,τι θέλουν οι άλλοι, αργότερα. Για το σχολείο ανησυχώ»!

7) Η αφθονία των παροχών.

Οι γονείς γεμίζουν, κατά κανόνα, το δωμάτιο του παιδιού με ό,τι επιθυμεί η ψυχή του, επιτραπέζια παιχνίδια, θέατρο με μαριονέτες, βιβλία διάφορα, φωτογραφίες ηθοποιών, τηλεόραση, βίντεο, φορητό ραδιόφωνο, κινητό τηλέφωνο.... Για όλα αυτά οι γονείς υποβάλλονται, συχνά, σε αιματηρές θυσίες, ενώ, συγχρόνως, δημιουργούν στο παιδί την εντύπωση ότι έχουν την δυνατότητα να τους διαθέτουν τα πάντα. Δεν τους λένε την πραγματική οικονομική κατάσταση. Φοβούνται, μήπως γίνουν τα παιδιά τους κομπλεξικά! Φοβούνται να πουν αυτό που μας έλεγαν, τόσο φυσικά, οι γονείς μας: «Τα δικά μας πόδια, παιδί μου, δεν φτάνουν»!

8) Η ψευτοδημοκρατία.

Οι μοντέρνες οικογένειες αρέσκονται να λένε ότι στο σπίτι τους βασιλεύει η δημοκρατία και, συνεπώς, έχουν ισότητα δικαιωμάτων. Σε μια τέτοια οικογένεια δεν μπορεί να γίνει σωστή αγωγή. Γιατί αυτή η δημοκρατική ισότητα, δεν αναγνωρίζει ούτε την πείρα, ούτε τη γνώση, ούτε τον ξεχωριστό ρόλο κάθε μέλους, ούτε ακόμη ότι και στή Δημοκρατία υπάρχουν κυβερνώντες και κυβερνώμενοι. Συνεπώς, παρά τα λεγόμενα, δεν πρόκειται περί δημοκρατίας αλλά περί ψευτοδημοκρατίας, η οποία παίζει ένα πολύ αρνητικό ρόλο στην αγωγή του παιδιού το οποίο με την ανωτερότητα πού το χαρακτηρίζει, βάζει τον εαυτό του επί ίσοις όροις με τους γονείς του, με τους δασκάλους του....

Όσο για τα δικαιώματα του παιδιού, είναι κάτι για το οποίο οι πάντες μιλάνε! Έτσι, το παιδί των 5 χρονών, τονίζει: «Έχω δικαίωμα» ή «δεν είναι δίκαιο». Φράσεις, που τις ακούμε να επαναλαμβάνονται, ιδιαίτερα στις πολυμελείς οικογένειες από το παιδί για την κάθε εκδήλωση των γονιών του, απέναντί του, σε σύγκριση με τα αδέρφιά του κ.λ.π. Κανείς, όμως, δεν μιλάει για καθήκοντα, για υποχρεώσεις πού έχει και το παιδί. Αν το επιχειρήσει ο δάσκαλος, είναι «στριμμένος», αν ο γονιός είναι «καταπιεστικός» είναι «‘Εκτός τόπου και χρόνου»! Αυτή είναι η αντιμετώπιση από τα παιδιά: «βασιλιάδες - τύραννοι».

9) Έλλειψη προγράμματος στην καθημερινή μας ζωή.

Δεν έχει μάθει το σύγχρονο παιδί να συμμορφώνεται με κάποιο πρόγραμμα, στην καθημερινότητά του. Έτσι, γίνεται κάθε πρωί, αγώνας για να ξυπνήσει. Αγώνας για να ντυθεί, για να διαλέξει αυτό που θέλει να φορέσει, αγώνας για να φάει. Αγώνας να διαβάσει. Ώρες ολόκληρες μπορεί να διαθέτει η κατακουρασμένη μάνα για να το βοηθήσει στα μαθήματά του, αυτό, όμως δεν είναι πρόθυμο να της προσφέρει ούτε ένα ποτήρι νερό: Πώς να μην αισθανθεί, λοιπόν, «βασιλιάς» και να μην εξελιχθεί σε «τύραννο»;

10) Άθεη αγωγή.

Η αγωγή στις περισσότερες ελληνικές οικογένειες και σχεδόν στα πιο πολλά σχολεία, δυστυχώς, έβγαλε τον Θεό από τη ζωή του παιδιού.

Πόσα παιδιά εκκλησιάζονται; Πόσα παιδιά πηγαίνουν στο Κατηχητικό; Η μόρφωση της ψυχής δεν είναι στο «πρόγραμμα», ούτε το οικογενειακό, ούτε στο πρόγραμμα του σχολείου, κατά κανόνα. Μόνο, η απόκτηση γνώσεων, όσο γίνεται περισσότερων, εκεί στοχεύουν γονείς και δάσκαλοι. Αλλά μήπως, και αυτό το πετυχαίνουν; Είναι γνωστή, τοις πάσιν, η αγραμματοσύνη, όχι απλώς των μαθητών μας της στοιχειώδους και μέσης εκπαιδεύσεως, αλλά και των φοιτητών μας, γιατί όχι, και των πτυχιούχων μας, εν πολλοίς.

Δεν ζητάμε το παιδί, που δεν παρακούει ποτέ. Ούτε πάλι, τους γονείς, που δεν λαμβάνουν υπ' όψη καμία επιθυμία του παιδιού τους. Θα θέλαμε, απλώς, το παιδί να ζήσει τη ζωή του, χωρίς να «υποδουλώνει» τους γονείς του. Να μάθει να σέβεται, να ‘ναι πειθαρχημένο, να περιμένει. Να μάθει, προπάντων, ότι δεν είναι αυτό το κέντρο της γης! Κάποτε, είχαμε την ιεραρχία των γενεών. Σήμερα, με τη σύγχυση των ρόλων, το παιδί εξισώνεται με τους γονείς και, πολλές φορές, αντιστρέφονται οι ρόλοι. Γι' αυτό, είναι αναγκη, ο καθένας να βρει τη θέση του. Να πάψουμε να θεωρούμε το παιδί θύμα των μεγάλων. Να καταλάβουμε ότι η απαγόρευση, εκεί που χρειάζεται, είναι μια πράξη αυθεντική, που προστατεύει το παιδί από κινδύνους και το προετοιμάζει για μια σωστή ζωή. Αρκεί να δίδονται στο παιδί οι απαραίτητες εξηγήσεις και να γίνεται με τον αρμόζοντα τρόπο η απαγόρευση.

Σήμερα, οι παιδαγωγοί, μετά την αποτυχία την οποία δοκίμασαν σε πολλούς τομείς, εφαρμόζοντας την απόλυτη ελευθερία του παιδιού, επιμένουν με έμφαση, απευθυνόμενοι προς τους γονείς: «Γονείς, τολμήστε να λέτε και το «όχι». Είναι και αυτό μια αναγκη ζωτική, για το μέλλον των παιδιών σας»!

Κύκλοι μητέρων «Ο ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΥΛΟΣ»


http://www.faneromenihol.gr/

Τα ψέματα των παιδιών και οι ευθύνες των γονιών

Τα ψέματα των παιδιών και οι ευθύνες των γονιών

Ένα από τα προβλήματα που έχουμε σαν γονείς, όσον αφορά στην ανατροφή των παιδιών μας είναι, ότι πολλές φορές τα παιδιά μας, μας λένε μικρά ή και μεγάλα ψέματα. Νομίζω πως δεν θα υπερβάλαμε αν λέγαμε, πως δεν υπάρχει παιδί -και άνθρωπος γενικά- που δεν έχει πει στη ζωή του ψέματα, ως παιδί. Και μάλιστα είναι από τα συνηθέστερα αμαρτήματα των παιδιών, που μας αναφέρουν στη Εξομολόγηση. Όμως και εμείς οι γονείς λέμε ψέματα, αλλά βρίσκουμε μια δικαιολογία ότι τα λέμε για το καλό τους, ή για να προφυλάξουμε κάποιον, από κάτι δυσάρεστο, π.χ. ο ένας γονιός συμμαχεί με το παιδί του και λένε και οι δύο ψέματα στον άλλο γονιό, για να καλύψουν μια κακή συμπεριφορά στο σχολείο, μια αποβολή, μια κοπάνα όπως συνηθίζουν να την λένε, κάποιους κακούς βαθμούς, ή διάφορα άλλα γεγονότα της καθημερινής μας ζωής. Το πρόβλημα είναι πολύ σοβαρό, διότι αν υπάρχει κρυφή συμπεριφορά των γονιών, διαταράσσεται όλη η ζωή της οικογένειας, και κατά κάποιον τρόπο δημιουργείται μια συμμαχία του παιδιού με τον ένα γονιό, ο οποίος ξέρει όλη την αλήθεια για τις κινήσεις του παιδιού, αλλά δεν τις ξέρει ο άλλος γονιός. Μια δικαιολογία είναι ότι, αν ο πατέρας μάθει κάποια αταξία του παιδιού μπορεί να αρχίσει να φωνάζει και να δημιουργήσει άσχημη ατμόσφαιρα. Αυτό ακούγεται εύλογο αλλά θα πρέπει να λάβουμε υπ΄ όψιν ότι, όταν αυτή η κατάσταση αληθεύει πράγματι θα δημιουργηθεί μεγάλη φασαρία, επειδή οι γονείς στην πράξη δεν έχουν εξαντλήσει τις δυνατότητες που έχουν να συνεννοηθούν ως γονείς. Συχνό είναι και το φαινόμενο να νομίζουν οι γονείς, ότι δεν υπάρχει περιθώριο συνεννοήσεως μεταξύ τους και η μητέρα συνήθως συμμαχεί με παιδί για να ξέρει όλη την αλήθεια για τις κινήσεις του παιδιού και ο πατέρας να μην ξέρει δήθεν! γιατί θα γίνει έξαλλος. Στην πραγματικότητα αυτό συμβαίνει, επειδή είναι μια ψυχική ανάγκη της μητέρας να κάνει με το παιδί της συμμαχία και όχι με τον άντρα της. Υπάρχει δυσκολία των ιδίων των γονέων και άρνησή τους να προσεγγίσουν ο ένας τον άλλον. Αν αυτό γίνει, τότε αυτομάτως παύουν οι συμμαχίες αυτές, διότι το παιδί πραγματικά δεν αισθάνεται την ανάγκη να είναι πιο κοντά σε έναν από τους δύο, αλλά χρειάζεται να έχει εξίσου τις ίδιες αποστάσεις και από τους δύο γονείς, αυτό είναι το φυσιολογικό για κάθε παιδί. Να ξέρουν και οι δύο, τι ακριβώς γίνεται και να κανονίζουν την πορεία τους με βάση τις αρχές του σπιτιού. Όμως ενώ εμείς οι γονείς λέμε ψέματα, δεν ανεχόμαστε τα ψέματα των παιδιών μας και δεν ξέρουμε και ποιοι είναι λόγοι που τα ωθούν στο ψέμα.
Πολλές φορές ισχυριζόμαστε οι γονείς, μετά ζήλου μάλιστα μεγάλου, ότι: «όλα μπορώ να τα ανεχθώ, αλλά δεν μπορώ το ψέμα», «δεν του επιτρέπω να μου λέει ψέματα», «του έχω ζητήσει να λέει πάντα την αλήθεια, αλλά δεν την λέει» και αν έχουμε και μια ανάλογη θρησκευτικότητα και μια γνώση της πίστεώς μας θυμόμαστε ότι το ψέμα απαγορεύεται σε μια από τις δέκα εντολές, που μια άλλη από τις δέκα εντολές είναι να μη σκοτώσουμε ή να μην κλέψουμε. Δηλ καταλαβαίνουμε πόσο ψηλά τοποθετεί το πρόβλημα ο Θεός, για όλους μας. Θα προσπαθήσουμε λοιπόν εδώ να καταλάβουμε, αναφέροντας τρεις πιθανές αιτίες, τις πιο συνηθισμένες , που τα παιδιά μας, μας λένε ψέματα. Το ψέμα στο οποίο θα αναφερθούμε παρατηρείται κυρίως στη σχολική και εφηβική ηλικία.
Η πρώτη αιτία που τα παιδιά λένε ψέματα είναι το γεγονός ότι, για διαφόρους λόγους, η σχέση που έχουμε αναπτύξει με τα παιδιά μας είναι τέτοια, που δεν επιτρέπει στο παιδί μας να μας πει την αλήθεια. Συνήθως τα παιδιά λένε ψέματα για να καλύψουν, δυσάρεστα γεγονότα, ζημιές που έκαναν, αταξίες και παραβάσεις τους. Δεν λένε ποτέ όμως ψέματα, για να καλύψουν κάτι ευχάριστο. Φτιάχνουμε μια τέτοια σχέση με το παιδί μας, όπου το παιδί φοβάται να πει την αλήθεια , είτε διότι ξέρει από την πείρα του ότι θα ακολουθήσει μια πολύ σκληρή τιμωρία, δυσανάλογη με αυτό που έγινε, είτε διότι ξέρει ότι θα βιαστούμε να το τιμωρήσουμε,πριν καλά καλά καταλάβουμε τι συνέβη, πριν δηλ συζητήσουμε μαζί με το παιδί μας, για να μάθουμε για ποιο λόγο φέρθηκε έτσι. Πάντως όποια και αν είναι η αιτία, το παιδί από την εμπειρία του έχει πάρει το μήνυμα, ότι δεν μπορεί να αντέξει αυτά που θα ακολουθήσουν, και προστατεύει τον εαυτό του με το ψέμα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα: ανακαλύπτουμε εκ των υστέρων από την δασκάλα ή από συμμαθητές, ότι το παιδί είχε πει ψέματα για το πόση δουλειά είχαν να ετοιμάσουν στα μαθήματά τους για το σχολείο και είχε πει «δεν έχουμε τίποτε άλλο» Εδώ αξίζει να αναρωτηθούμε, μήπως το παιδί δεν το είπε αυτό απλά για να κερδίσει χρόνο και να παίξει, όπως είναι η εύκολη εξήγηση, αλλά μήπως, οι συνθήκες με τις οποίες διαβάζει είναι ένα βασανιστήριο και πολλές φορές μάλιστα συμμετέχουμε και εμείς σε αυτό. Το μήνυμα που θα πρέπει να πάρουμε από αυτή την πρώτη περίπτωση, όλοι όσους μας αξίωσε ο Θεός, να είμαστε «τσοπάνηδες στα πρόβατα του Θεού» , όπως χαρακτηριστικά έλεγε ο π. Ιάκωβος, είναι τι κάνουμε ή τι δεν κάνουμε εμείς, ώστε να μη μπορεί το παιδί μας να πει την αλήθεια. Πολλοί επαγγελματίες λένε «κρύβω εισοδήματα από την εφορία επειδή το κράτος με κλέβει, προσπαθώ να αμυνθώ σε αυτό». Ας φανταστούμε ότι κάτι ανάλογο συμβαίνει εδώ, δηλ, υπάρχει μια αιτία από πάνω , από εμάς που είμαστε η ηγεσία του σπιτιού και αυτή η αιτία δεν μας επιτρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Επομένως θα χρειαστεί να αναρωτηθούμε πολύ συχνά, για τα ψέματα που μας λέγονται, όπως και να αναρωτηθούμε για το ότι είμαστε όχι σπάνια(!) πολύ πιο επιεικείς για το ίδιο παράπτωμα προς ένα μας παιδί, και πολύ πιο αυστηροί, για το ίδιο ακριβώς παράπτωμα σε ένα άλλο μας παιδί. Έχει λεχθεί ότι η κακή σχέση των γονέων, έχει πάρα πολύ μεγάλη επίδραση στη συμπεριφορά γενικά του παιδιού. Δεν έχουμε καλές σχέσεις μεταξύ μας σαν ζευγάρια και από κει δημιουργούνται πολλά προβλήματα. Μια από τις αιτίες που λέει ψέματα το παιδί είναι και η «κακή» σχέση που έχουμε μεταξύ μας. Επειδή δεν είμαστε ικανοποιημένοι από την σχέση μας, αναζητούσαμε ένα τρόπο να απομακρυνθούμε και το πρόσχημα είναι το παιδί. Και δήθεν αυτό γίνεται για το καλό κιόλας του παιδιού, γιατί αλλιώς θα φάει ξύλο από τον πατέρα του. Άλλη περίπτωση που και οι δύο γονείς αποφασίζουν να πουν ψέματα π.χ. για να το δικαιολογήσουν στο σχολείο . Αυτό είναι πολύ σημαντικό θέμα. Το παιδί παίρνει ένα μάθημα για το ποιες είναι οι αξίες των γονιών και πόσο ελαστική είναι η συνείδησή τους. «Δεν πειράζει παιδί μου, που βαριόσουνα να πας στο σχολείο σήμερα, θα πάρουμε χαρτί από το γιατρό ότι ήσουν άρρωστο…», «δεν πειράζει που δεν διάβασες γιατί έπαιζες, θα σε δικαιολογήσω εγώ στη δασκάλα σου και θα πω ότι ήσουν αδιάθετο...».Η υπερπροστατευτικότητα προς τα παιδιά, που με κανένα τρόπο δεν θέλουμε να υποστούν τις συνέπειες των πράξεών τους, δεν βοηθά τα παιδιά να γίνουν υπεύθυνα . Το τελικό αποτέλεσμα είναι ότι τα παιδιά έχουν την τάση να επηρεάζονται σε όλα τα θέματα, μέσω της μιμήσεως και της ταυτίσεως, με τους γονείς. Εάν το ψέμα είναι κάτι ασήμαντο για το γονιό, είναι πολύ πιθανό να γίνει κάτι ασήμαντο και για το παιδί. Εάν το ψέμα είναι κάτι σημαντικό για το γονιό, σίγουρα θα γίνει σημαντικό και για το παιδί .Είναι ο γονιός εκείνος, ο οποίος θα πει στο τηλέφωνο για τον άλλον ότι «δεν είναι εδώ, πάρτε τον αργότερα…», ενώ είναι εκεί ! Είναι ο γονιός εκείνος, ο οποίος στο τηλέφωνο θα πει ψέματα για την δουλειά του, και όλα αυτά τα ακούει το παιδί από συζητήσεις και από τηλεφωνήματα και το παιδί ζει μέσα σε αυτά και βλέπει παράλληλα, ότι ο γονιός του γίνεται αυστηρός, δεν θέλει να ακούσει ψέμα από το παιδί του, αλλά ταυτόχρονα ο ίδιος αντιμετωπίζει τους άλλους με ψέματα πάρα πολύ συχνά. Λοιπόν η μίμηση και η ταύτιση, είναι σημαντικός παράγοντας. Δεν πρέπει να τον αγνοούμε. Μπορούμε να ασχοληθούμε σοβαρά με το ψέμα στα παιδιά μας, όταν εμείς ήδη το έχουμε βγάλει απέξω εντελώς από την καθημερινότητά μας. Διαφορετικά, θα πρέπει να αρχίσουμε από τους εαυτούς μας και να δούμε ποια είναι η δική μας σχέση με την αλήθεια, και ας μην το διασκεδάζουμε το θέμα, ότι εμείς έχουμε σοβαρούς λόγους που πρέπει να πούμε το ψέμα. Στα μάτια των παιδιών τα ψέματά τους είναι σοβαρά, τα ψέματά τους δεν λέγονται για πλάκα ή για αστείο. Όταν το παιδί με το ψέμα προστατεύει τον εαυτό του από μια υπερβολική ή άδικη τιμωρία, είναι πολύ σοβαρός λόγος. Πρέπει να προστατεύσει την ψυχική του υπόσταση από αυτά που θα ακολουθήσουν. Επομένως, για τον κόσμο του παιδιού ισχύει ό,τι και για τον κόσμο των μεγάλων, ότι τα ψέματα λέγονται για σοβαρούς λόγους, αλλά υπάρχει ταυτόχρονα μεγάλη ανάγκη επίσης να εξαλειφθούν, πρέπει να φύγουν από την ζωή μας. Αυτή είναι η δεύτερη αιτία που τα παιδιά λένε το ψέμα. Τώρα, στην εφηβική ηλικία παρουσιάζεται το φαινόμενο να λένε τα παιδιά μας ψέματα. Μερικοί γονείς παραπονιούνται. «Μέχρι τώρα τα συζητούσαμε όλα, είμαστε φίλοι, αλλά κάποια στιγμή άρχισε το παιδί να λέει ψέματα και δεν μπορούμε να καταλάβουμε που οφείλεται αυτό. Ποιος λόγος να λέει ψέματα; εφόσον ξέρει ότι δεν πρόκειται να το τιμωρήσουμε, δεν πρόκειται να έχει επιπτώσεις το ψέμα του».

Τα ψέματα των παιδιών και οι ευθύνες των γονιών (β' μέρος)

Θυμίζω απλώς και επιγραμματικά τις δύο άλλες αιτίες που τα παιδιά λένε ψέματα, για να μπούμε στην τρίτη. Πρώτον τις συνθήκες, τις σχέσεις γονέα και παιδιού που προδιαθέτουν το ψέμα, επειδή το παιδί φοβάται να πει την αλήθεια, δεύτερον τη μίμηση και την ταύτιση του παιδιού με τον γονέα, ο οποίος συνηθίζει να λέει το ψέμα, είτε μέσα στην οικογένεια είτε και έξω. Και περνάμε τώρα στη τρίτη αιτία, που είναι το φαινόμενο των γονέων, οι οποίοι με παράπονο και απορία λένε: «Μέχρι τώρα είχαμε μια πολύ καλή σχέση με τα παιδιά μας, τα ξέραμε όλα, μας τα λέγανε όλα, δεν είχαν τίποτε να κρύψουν, και ξαφνικά άρχισαν το ψέμα». Αυτό είναι αλήθεια και συμβαίνει στην εφηβεία κυρίως, και πράγματι αξίζει το κόπο να αναρωτηθούμε για τα αίτια. Τα αίτια βρίσκονται σε αυτές τις αλλαγές, που συμβαίνουν στην εφηβεία, μια από τις οποίες είναι, ότι ο έφηβος αρχίζει να ζητάει την προσωπική του ταυτότητα, αρχίζει δηλαδή να παίρνει αποστάσεις από τους γονείς, να ανεξαρτητοποιείται και να αναζητάει να δει ποιος είναι αυτός πια, και δεν θέλει να είναι πλέον το παιδί, που πιστεύει ή κάνει αυτά που οι γονείς του θέλουν. Αυτό το έργο της απόστασης και της βαθμιαίας ανεξαρτητοποιήσεως είναι κάτι που θα κρατήσει αρκετά χρόνια. Αυτό το έργο είναι δύσκολο και οδυνηρό πολλές φορές. Και όταν ο έφηβος έχει διαμορφώσει μια πολύ στενή σχέση με τους γονείς, όπου τα λέει όλα, αποτέλεσμα αυτής της επιθυμίας είναι να θέλει να διαμορφώσει σιγά-σιγά και ένα δικό του προσωπικό χώρο. Το χώρο να τον πάρουμε μεταφορικά, όχι κυριολεκτικά μόνο, αν και πολλές φορές το βλέπουμε και κυριολεκτικά να ισχύει, δηλ στην εφηβεία αρχίζει να κλείνεται στο δωμάτιό του περισσότερο ο έφηβος και αυτό το γεγονός είναι φυσιολογικό. Αλλά όπως συμβαίνει κυριολεκτικά με το χώρο, συμβαίνει και μεταφορικά, με την έννοια ότι αρχίζει να ζητάει έναν ψυχολογικό χώρο, που να είναι δικός του, εκεί που να μην παρεμβαίνει το μάτι του μεγαλύτερου, αλλά και να μην υπεισέρχεται το βλέμμα του γονιού. Αυτό είναι μια απόλυτα φυσιολογική ανάγκη του παιδιού και εντάσσεται στην πορεία προς την ανεξαρτησία. Το θέμα είναι ότι πολλές φορές εμείς έχουμε καλομάθει από μια πολύ στενή σχέση όπου μας έλεγε τα πάντα, και όταν αρχίσει να μας αποκρύπτει ή έστω μέσω ψέματος να σκεπάζει ορισμένες πτυχές της ζωής του, ανησυχούμε. Εάν καταλάβουμε αυτή την ανάγκη του εφήβου, το θέμα μπορεί να λήξει εκεί. Μπορούμε δηλαδή να σεβαστούμε αυτή την ανάγκη του και τότε θα πάψει το ψέμα να υπάρχει, αφού εμείς θα του παραχωρήσουμε αυτόν τον ψυχολογικό χώρο. Είναι πολύ σπουδαίο να γίνει το παιδί μας ανεξάρτητο, και μάλιστα είναι λανθασμένη η τακτική, που έχουν μερικά παιδιά προς τους γονείς, δηλ. να μιλούν όπως μιλούσαν στην ηλικία της εφηβείας λέγοντάς τους τα πάντα. Αργότερα, ακόμη και ως παντρεμένοι, αισθάνονται την ανάγκη να μιλήσουν με τους γονείς όπως όταν μιλούσαν πριν, με καθημερινά τηλεφωνήματα ή με συχνές επαφές, χωρίς να είναι μπροστά ο σύζυγος ή η σύζυγος. Και πολύ συχνά είναι μπροστά και δημιουργούνται προβλήματα, διότι γίνεται έντονη αυτή η επικοινωνία και δεν μπορεί το ζευγάρι να μείνει μόνο του. Ή το ακόμα χειρότερο, όταν έχουν μεταξύ τους προβλήματα, να συνηθίζουν να πηγαίνουν να τα πουν στους γονείς τους. Βέβαια εξαρτάται τι υποδοχής θα τύχουν τα παράπονα αυτά από τους γονείς. Και εκεί πραγματικά είναι μεγάλη η δυνατότητα τους να στηρίξουν αυτή την νέα οικογένεια ή να την γκρεμίσουν. Πάντως οποιαδήποτε και αν είναι η αντιμετώπιση των γονέων, είναι εσφαλμένη η εκούσια επέμβασή τους. Θα πρέπει π.χ. να ψάξει «να τα βρει» ο άντρας με τη γυναίκα του και όχι να καταφεύγει ο άντρας στους γονείς του ή και τους γονείς της. Κάθε ενέργεια που γίνεται για βοήθεια από τους γονείς είναι λάθος. Εφόσον παντρεύτηκε είναι ανεξάρτητος, και έχει μια καινούργια οικογένεια, και θα πρέπει να λύσει το πρόβλημα μόνο με το κατάλληλο πρόσωπο που δεν είναι άλλο, από την/τον σύζυγο. Έτσι έχουν τα πράγματα. Είναι όμως λίγο δύσκολο να τα δούμε στην Ελλάδα έτσι, που οι δεσμοί οι οικογενειακοί είναι πάρα πολύ ισχυροί. Γνωρίζουμε ότι σε χώρες σαν την Αμερική είναι πολύ συνηθισμένο το φαινόμενο, όταν ενηλικιωθεί ο νέος, στα δεκαοκτώ ,να πάει να ζήσει μόνος του και να εργάζεται κιόλας. Δεν λέμε ότι θέλουμε να φτάσουμε σε αυτό το σημείο στην Ελλάδα, αλλά αν μπορούσαμε στην Ελλάδα να πετύχουμε ο νέος, όταν αρχίσει να εργάζεται και έχει χρήματα στα χέρια του, στα είκοσι πέντε ας πούμε, να ζούσε μόνος του, αυτό νομίζω ότι θα ήταν όφελος. Το γεγονός ότι μένει μέχρι το είκοσι οκτώ ή και τριάντα με τους γονείς, αυτό δείχνει τη δυσκολία που έχουμε στην Ελλάδα να αποδεχτούμε την ανεξαρτησία των παιδιών μας.
Ξαναγυρίζοντας στο θέμα μας που είναι τα ψέματα, εδώ είναι το κρίσιμο σημείο, ότι πολλές φορές δεν είμαστε έτοιμοι γι’ αυτό και δεν επιθυμούμε να γίνει αυτή η ανεξαρτησία, με αποτέλεσμα ο έφηβος να αναγκάζεται να καταφεύγει στο ψέμα γύρω από την προσωπική του ζωή και τις κινήσεις του, για να διατηρήσει τον προσωπικό ιδιωτικό χώρο, όπου δεν υπεισέρχεται το βλέμμα κάποιου άλλου και αυτό είναι που έχει απόλυτη ανάγκη. Βέβαια χρησιμοποιεί έναν εφάμαρτο τρόπο για να το πετύχει, αλλά ο σκοπός του είναι φυσιολογικός και σημαντικός, όμως δεν ξέρει άλλο τρόπο να το πετύχει. Τώρα βρέθηκε μπροστά σε μια καινούργια ανάγκη, η οποία ως τώρα δεν υπήρχε. Επομένως αν παραμείνουν οι γονείς διακριτικοί και σεβαστούν το προσωπικό χώρο του εφήβου θα διευκόλυνε πάρα πολύ αυτό και δεν θα χρειαζόταν το ψέμα. Δεν μπορούμε π.χ. σε ένα δεκαεξάχρονο πια να του ζητάμε αναλυτικό πρόγραμμα των κινήσεών του, όπως όταν ήταν δέκα χρονών, «πού θα πας, με ποιόν, τι ακριβώς έκανε με τα μαθήματά του σήμερα, σε ποιους τηλεφώνησε, σε ποια καφετερία θα πάει να καθίσει». Όλα αυτά δημιουργούν ένα ασφυκτικό κλοιό γύρω του, που δεν βοηθάει στην ηλικία αυτή. Να προσθέσω ότι το θέμα της ανεξαρτησίας πολλές φορές το ακούμε δύσκολα κυρίως εμείς οι πιστοί γονείς. Οι πιστοί γονείς έχουμε δυσκολία να ακούσουμε και να δεχτούμε καλά το θέμα της ανεξαρτησίας των παιδιών μας και πολλές φορές με δικαιολογία την πίστη μας. Θεωρείται από πολλούς πιστούς γονείς αρετή, το ότι ο γονιός έχει τόσο στενή σχέση με το παιδί του σε σημείο που να μην έχει προσωπική ζωή ο έφηβος. Όμως παρουσιάζονται πολλά προβλήματα αργότερα, όπως μας βεβαιώνει η ψυχιατρική πράξη, όταν η ανεξαρτησία δεν γίνει μέσα στην εφηβεία και καλείται να γίνει ξαφνικά στα είκοσι. Αλλά να πούμε ότι αυτό δεν δικαιώνεται ούτε και θεολογικά, εφόσον ο άνθρωπος μέσα στην εφηβεία αναπτύσσει τα δώρα του Θεού, τις δυνατότητες που του έδωσε ο Θεός, όπως είναι η ελευθερία, η ζωή του. Και θυμάμαι ένα ποίημα, που είχε δημοσιευθεί κάποια στιγμή στο περιοδικό «Πειραϊκή Εκκλησία» και έθετε το ερώτημα: Πότε γιορτάζουν οι μάνες; Μήπως τότε, μήπως τότε; Όχι, έδινε την απάντηση στο τέλος, «οι μάνες γιορτάζουν όταν τα μικρά τους αετόπουλα αποκτήσουν δυνατά φτερά και φύγουν από κοντά τους». Καλύτερα να προσανατολιζόμαστε προς μια τέτοια προοπτική πριν καν αποκτήσουμε παιδιά, έτσι ώστε να μην υποφέρουμε από κάτι το οποίο μόνο χαρά μπορεί να προκαλέσει. Τέλος. όταν λέει ψέματα το παιδί κάτι ζητάει, και θα πρέπει να ψάξουμε να βρούμε τι είναι αυτό που ζητά. Ιδιαίτερα στην ηλικία της εφηβείας, που θέλει να γίνει ανεξάρτητο, εκεί πρέπει να το βοηθήσουμε. Εάν ξέρουμε τις ψυχολογικές του ανάγκες, τελείως διαφορετικά θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε τα ψέματά του και να αλλάξει η συμπεριφορά μας ώστε να βοηθήσουμε το παιδί μας, αλλά και τον εαυτό μας, να απαγκιστρωθεί απ’ αυτό το δέσιμο που είναι ασφυκτικό, και μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στη μετέπειτα ζωή του.

(Ομιλία στη Σχολή Γονέων στον Ιερό Ναό Παναγίας Φανερωμένης Χολαργού, από τον π. Ιωάννη Καλογερόπουλο την 1η/11/2009)

http://www.faneromenihol.gr/